I. Θεματική Ενότητα «Φιλοσοφία, Φύλο και Τέχνες» (ΦΙΤ55) του ΠΜΣ «Φιλοσοφία και Τέχνες»
Σκοπός - Περιγραφή Θ.Ε.
Η φεμινιστική θεωρία της τέχνης αποτελεί μια ερευνητική κατεύθυνση από τις πλέον συναρπαστικές και νεωτερικές σήμερα. Η φεμινιστική θεωρία εστιάζει στις γυναίκες ως καλλιτέχνιδες, μαικήνες, θεατές και θέματα της τέχνης. Η φεμινιστική θεωρία θέτει με επιτακτικό τρόπο το ζήτημα του γυναικείου φύλου, δηλαδή την ιδέα της θηλυκότητας και την εμπειρία του να είσαι γυναίκα σε σχέση με το πεδίο της τέχνης. Η φεμινιστική θεωρία εξετάζει τους λόγους αποκλεισμού των γυναικών από την καλλιτεχνική παραγωγή παράλληλα με την πλούσια παρουσία τους ως θέματα των καλλιτεχνικών αναπαραστάσεων. Η θεωρητική πραγμάτευση έχει σκοπό: να αποκαταστήσει την αξία των γυναικών και των καλλιτέχνιδων στην τέχνη – να ασκήσει κριτική στους θεσμούς, στις αυθεντίες και τις ιδεολογίες που αποκλείουν τις γυναίκες και να αναλύσει τις αντιστάσεις από τη μεριά των γυναικών – να αναθεωρήσει τη θέση των γυναικών που παραδοσιακά αποδίδεται σε αυτές και, επομένως, να επαναπροσδιορίσει το γυναικείο υποκείμενο καλλιτεχνικής παραγωγής και θέασης. Πέρα από τον φεμινισμό, τίθεται γενικότερα το ζήτημα του φύλου, της ομοφυλοφιλίας, της παρουσίας ΛΟΑΤΚΙ και της θεωρίας Queer. Η θεωρία Queer διακρίνεται ως μια προσπάθεια αποστασιοποίησης από κάθε έμφυλη υποστασιοποίηση και από ένα αίτημα επανεξέτασης του κανονικού και του κανονιστικού στο επίπεδο του φύλου. Έτσι, προσεγγίζεται το ζήτημα του προσδιορισμού του φύλου σε σχέση με μια σειρά από πρακτικές εξουσίας που αναπτύσσονται γύρω από αυτό. Κατ’ αυτή την αντίληψη, το φύλο τίθεται όχι ως κανονιστικό αλλά ως επιτελεστικό. Οι ανωτέρω θεωρίες συνιστούν μια πολιτισμική προσέγγιση των έμφυλων προβλημάτων.
Μαθησιακά αποτελέσματα
Μετά το πέρας της θεματικής ενότητας, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι σε θέση να:
- Αρθρογραφούν σύμφωνα με τις αρχές και τις τεχνικές ενός ενσυνείδητου λόγου για το έμφυλο ζήτημα.
- Πραγματοποιούν συνεντεύξεις με επαγγελματίες, ειδικούς πολιτικούς και καλλιτέχνες, με στόχο να αποτυπώσουν βασικά σημεία του έμφυλου ζητήματος και τη σημασία που αυτή έχει για τον δημόσιο βίο.
- Σχεδιάζουν εκπομπές λόγου ή ντοκιμαντέρ επικοινωνίας για το έμφυλο ζήτημα.
- Να κρίνουν αισθητικές και καλλιτεχνικές πραγματεύσεις του έμφυλου ζητήματος.
- Να περιγράφουν τις έμφυλες διαμάχες αποτυπώνοντας τις σύνθετες διεργασίες συγκρότησης της αισθητικής πραγματικότητας.
Γνωστικά Αντικείμενα
- Θεωρίες των μέσων και καλλιτεχνικών τρόπων για την αναπαράσταση του έμφυλου ζητήματος.
- Τεχνικές συγγραφής άρθρων και λήψης συνεντεύξεων για ζητήματα έμφυλης πραγμάτευσης στις τέχνες.
- Δημιουργία εκπομπών και ντοκιμαντέρ για το έμφυλο ζήτημα
- Ζητήματα δεοντολογίας. Έλεγχος εγκυρότητας των πηγών. Καλές πρακτικές συνεργασίας με θεσμικούς φορείς για το έμφυλο ζήτημα.
- Η δημοσιογραφία και η αναπαράσταση του έμφυλου ζητήματος στις τέχνες.
II. Θεματική Ενότητα «Κοινωνιολογία και ανθρωπολογία του σώματος και του φύλου» (ΘΕ ΑΣΚ62) του ΠΜΣ «Αθλητικές σπουδές: Κοινωνιολογία, Ιστορία, Ανθρωπολογία»
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά το πέρας της Θεματικής Ενότητας οι φοιτήτριες/ές και οι φοιτήτριες αναμένεται:
- Να γνωρίζουν τους κύριους άξονες του θεωρητικού προβληματισμού και την αντίστοιχη ερευνητική ατζέντα των κοινωνικών επιστημών για το σώμα και το κοινωνικό φύλο, με βάση τη σχετική ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία
- Να γνωρίζουν τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες, αλλά και τις επιστημονικές εξελίξεις της ύστερης νεωτερικότητας που συνέβαλαν στην επανεξέταση του σώματος και του κοινωνικού φύλου
- Να γνωρίζουν εθνογραφικά και μικροκοινωνιολογικά παραδείγματα που καταδεικνύουν τις πολλαπλές και σύνθετες κοινωνικές και πολιτισμικές σημασιοδοτήσεις (έμφυλες, ταξικές, εθνο-πολιτισμικές, φυλετικές) που συνδέονται με το σώμα, το κοινωνικό φύλο, τις επιτελέσεις και τις μεταμορφώσεις τους
- Να γνωρίζουν εθνογραφικά και μικροκοινωνιολογικά παραδείγματα που καταδεικνύουν το σώμα και το κοινωνικό φύλο ως πεδία πολιτικών διεκδικήσεων και συγκρούσεων
- Να γνωρίζουν τη σημασία του αθλητισμού και των σπορ στις διαδικασίες κοινωνικής παραγωγής του σώματος και του κοινωνικού φύλου
Γνωστικά Αντικείμενα της Θ.Ε.
- Σώμα και φύλο στις κοινωνικές επιστήμες
- Αθλητισμός, σώμα και κοινωνικό φύλο